Cırtdan

Biri var idi, biri yox idi, bir qarı var idi. Bu qarının bir balaca nəvəsi var idi. Nəvə o qədər balaca idi ki, ona Cırtdan deyərdilər.

Bir gün Cırtdan gördü ki, qonşu uşaqları meşəyə oduna gedirlər. Gəlib nənəsinə dedi:

— Ay nənə, uşaqlarla mən də oduna gedəcəyəm.

Qarı uşaqları çağırıb hərəsinə bir parça yağ yaxmacı verdi. Cırtdanı da onlara tapşırdı.

Yolda

Yolda Cırtdan özünü yerə vurub getmədi. Yoldaşları dedilər:

— Ay Cırtdan, niyə gəlmirsən?

Cırtdan cavab verdi:

— Nənəm məni sizə tapşırıb. Məni dalınıza alıb aparın.

Uşaqlar növbə ilə onu dalına alıb meşəyə gətirdilər.

Odun yığmaq

Uşaqlar odun yığmağa başladılar. Gördülər ki, Cırtdan yığmır. Dedilər:

— Ay Cırtdan, sən niyə odun yığmırsan?

Cırtdan cavab verdi:

— Nənəm məni sizə tapşırıb. Mənə də odun yığın.

Uşaqlar əlacsız qalıb ona da odun yığdılar. Sonra hər kəs öz odununu şələ bağlayıb dalına aldı. Gördülər ki, Cırtdan oturub baxır. Ona dedilər:

— Ay Cırtdan, sən niyə odununu götürmürsən?

Cırtdan cavab verdi:

— Nənəm məni sizə tapşırıb. Mənim odunumu da götürün.

Uşaqlar əlacsız qalıb onun odununu da götürdülər.

Meşədə gecə

Bir az yol gedəndən sonra gördülər ki, Cırtdan geridə qalıb ağlayır. Soruşdular:

— Ay Cırtdan, niyə ağlayırsan?

Cırtdan dedi:

— Yorulmuşam. Nənəm sizə yağ yaxmacı verdi…

Uşaqlardan biri hirslənib dedi:

— Pis öyrənərsən! Daha səni dalımıza götürən deyilik!

Cırtdan əlacsız qalıb yoldaşlarının dalınca getdi. Axşam oldu, qaranlıq düşdü, yolu azdılar. Bir tərəfdən işıq gəlirdi, o biri tərəfdə isə it hürürdü.

Onlar tərəddüd etdilər. Axırda Cırtdandan soruşdular:

— Ay Cırtdan, it hürən tərəfə gedək, yoxsa işıq gələn tərəfə?

Cırtdan dedi:

— İt hürən tərəfə getsək, it bizi qapar. İşıq gələn tərəfə gedək, bəlkə yolu tapa bildik.

Divin evi

Uşaqlar işıq gələn tərəfə gedib bir divin evinə çıxdılar. Div onları görəndə sevindi və öz-özünə dedi: “Yaxşı oldu, gecə bir-bir yeyərəm.” Onlara çörək verib yatırtdı.

Gecənin bir vaxtı div uşaqların birini yemək istədi. Onların yatıb-yatmadığını yoxlamaq üçün dedi:

— Kim yatıb, kim oyaq?

Cırtdan tez dilləndi:

— Hamı yatıb, Cırtdan oyaq.

Div soruşdu:

— Cırtdan, niyə yatmırsan?

Cırtdan dedi:

— Nənəm mənə hər gecə qayğanaq bişirərdi, yedirib yatırardı.

Div qalxdı, tez qayğanaq bişirib Cırtdana yedirdi. Amma Cırtdan yenə yatmadı. Bir azdan div yenə soruşdu:

— Kim yatıb, kim oyaq?

Cırtdan cavab verdi:

— Hamı yatıb, Cırtdan oyaq.

Div soruşdu:

— Niyə yatmırsan?

Cırtdan dedi:

— Hər gecə nənəm mənə xəlbirlə çaydan su gətirərdi.

Div bir xəlbir götürüb çaydan su gətirməyə getdi. Bu vaxt Cırtdan tez uşaqları oyadıb dedi:

— Bu div bizi yemək istəyir. Qalxın, qaçaq!

Qurtuluş

Uşaqlar tez qalxıb çaydan keçdilər. Div xəlbiri neçə dəfə suya salsa da, içində su qalmadı. Axırda təngə gəlib qayıtmaq istəyəndə gördü ki, uşaqlar çayın o tərəfindədir. Onları səslədi:

— Ay uşaqlar, sudan necə keçdiniz?

Cırtdan cavab verdi:

— Get bir dəyirman daşı tap, boynuna keçir, özünü suya at, onda keçərsən.

Div Cırtdanın sözünə inandı. Gedib bir dəyirman daşı tapdı, boynuna keçirdi, özünü suya atdı və boğulub öldü.

Mənbə: Azərbaycan xalq nağılı